«مزدا انصاری» را از سال‌ها پیش می‌شناسم. از معدود آهنگسازان موسیقی است که به رپرتوار موسیقی ایرانی آشنایی کامل دارد. رپرتوار موسیقی ایرانی نه تنها برای وی نوستالوژی که ضرورتی برای، آشنایی و آشتی مردم با موسیقی محسوب می‌شود. ضمن این‌که ساخته‌های وی هم القاکننده همان هوای گذشته به ویژه آثار شاخص گلهایی است. به ویژه از معدود جوانان جویایی بود که همواره از عمده بازمندگان جریان گلها نکته می‌آموخت. شاگرد جواد معروفی، عبدالعلی وزیری و ... بود. همان زمان جواد معروفی به وی گفته بود؛ برای اینکه با آواز و جواب آواز بیشتر آشنا شوی بهتر است که نزد یک خواننده اسم و رسم‌دار بروی که آن زمان معروفی، کاوه دیلمی را به وی معرفی می‌کند. خواننده‌ای که همان زمان یعنی قریب به 20 سال پیش خوش درخشید اما دولت مستعجل بود. پس از انتشار چهار آلبوم فاخر از موسیقی کناره گرفت. مزدا انصاری پس از این سال‌ها کاوه دیلمی این خواننده خوش صدا و خوش تکنیک را با نخستین اثر خود به نام «مرغ حق» احیا کرد. از سویی دیگر انصاری، قرار است که اثری را با صبغه گلهایی به نام آه باران به خوانندگی محمدرضا شجریان عرضه کند.

جناب انصاری جناب‌عالی ضمن اینکه خود فعالیت‌هایی در عرصه آهنگسازی دارید، اما زمینه کاریتان عمدتاً بازسازی آثار گذشته ما با صبغه گلهایی است!
- درست است. اول باید بگویم که این آثار به نوعی جنبه نوستالژیک دارند. به عنوان نوعی یادآوری آثار بزرگان است که اجرای مجدد آن به نوعی فراموش نشدن آثار انان محسوب می‌شود.

البته خود این آثار پیشتر توسط آهنگسازان گلهایی و عمدتاً توسط عبدالعلی وزیری، بنان و .. خوانده شده است. منظور ضرورت بازسازی است!
- درست است، این آثار وجود دارند، اما از سویی همه مردم به این آثار دسترسی ندارند. به ویزه در نسل جدید که این خلأ دیده می‌شود. این کارها باعث میشود که این آثار فراموش نشوند و به نوعی حفظ شوند و مردم ما یک ارتباطی با موسیقی معاصر و آثار اساتیدمان داشته باشند. ضمن اینکه زیبایی این آثار، آهنگسازی مانند من را به سمت اجرای معاصر آنان میکشاند.

یعنی این آثار به نوعی اجرایی معاصرتر است!
- بله! این آثار عمدتا با حال و هوای امروزی‌تری بازسازی و اجرا شده، که مردم ارتباط بیشتری با آن برقرار کنند.

احساس نمی‌کنید که آثار گذشتگان بسیار جذابتر است!
- بله. ما یک گنجینه‌ای از ملودی در تصانیفمان داریم که شاید اگر نسل ما بخواهند این کارها را انجام بدهند این توانایی را نداشته باشند و چه بهتر اینکه ما از این گنجینه استفاده کنیم و آنها را بازسازی کنیم.

در آلبوم مرغ حق، آثاری ار حسین یاحقی، مرتضی محجوبی و موسی معرفی عرضه شده. درباره سبک بازسای این آثار بفرمایید. خوب قبلاً اقای خالقی و جواد معروفی این آثار را تنظیم کردند. شما چه تغییراتی در نوع بازسازی آنها دادید؟
- در قطعه موسی معرفی که به عبارتی پدر استاد من جواد معروفی هستند، یعنی مرغ حرق من تا جایی که توانستم حفظ امانت کردم. یعنی حتی در ارکستراسیون آن سعی کردم تغییراتی ایجاد نکنم. تقریباً نود درصد آن همانی است که در اصل اجرا آن موجود است. فقط از لحاظ رنگ‌آمیزی و هارمونی که به کار بردم کمی از ابتکارات خودم استفاده کردم. خود سازها تغییر نکردند، فقط نگارش سازها تغییر کرده-اند. اما در قطعه بی‌خبر اثری از حسین یاحقی، چون این قطعه پیشتر توسط عبدالعلی وزیری خوانده شده، با توجه به اینکه عبدالعلی وزیری هم آواز میخواند و هم تار میزد، من این قطعه را برای تار و ارکستر زهی تنظیم کردم که یک ادای دینی هم به استاد وزیری کرده باشم.

اورتوری که شما در این قطعه استفاده کردید، فکر میکنم خودساخته بود. خودتان آن را نوشتید.
- درست است ایتن قطعه اصلاً اورتور نداشته است. این قطعه از کلام آغاز می‌شود. این قطعه را دهه سی کسانی چون حسین یاحقی، ابوالحسن صبا، مجد، ورزنده و ... آن را به طور یونیسون اجرا کردند و ارکستر اجرا کننده خود کلام است. اما من سعی کردم در این قطعه هم اورتوری اضافه کنم و هم در جواب‌ها یک تغییراتی ایجاد کنم. 

یک جایی هم البته حسین یاحقی در جواب کارهایی کرده بود که بد نبود!
- بله من از آنها استفاده کردم. یک نکته‌ای که من در تنظیم به ویژه تنظیم این اثر همیشه از آن استفاده می‌کنم. نکته‌ای است که استادم عبدالعلی وزیری در خصوص ساز و آواز و به عبارتی جواب آواز میگفتند. ایشان میگفتند که ما در اجرا یا باید کپی آواز را در آواز اجرا کنیم. یا باید یک فضایی کاملاً متفاوتی را در جواب بیاوریم. ایشان با هر دو مخالف بودند. می‌گفتند موسیقی و جواب آواز باید تفسیر شعر و آواز باشد. من در تنظیمهای خودم سعی میکنم همیشه از این نکته استفاده کنم. 

ضمن اینکه من این نکته را از زبان استاد ایشان کنلل علی نقی وزیری نیز شنیده‌ام.
- درست است ایشان شاگرد همان مکتب بودند.

شما قطعه چه شبهای محجوبی را نیز در این آلبوم تنظیم کردید.
- بازهم با توجه به اینکه استاد محجوبی به عنوان سازنده این اثر پیانیست بودند، من این قطعه را برای ارکستر و پیانو نوشتم.

یک آوازی هم بود که شما با پیانو آن را اجرا کردید!
- درست است این ایده زمانی به نظم آمد که چند وقت پیش یکی از دوستان در محفلی شعری را از استاد شهریار را دکلمه کرد که من تصمیم گرفتم همین را به عنوان آواز آلبوم عرضه کنم. 

کاوه دیلمی به عنوان خواننده این اثر، خوانننده ای است که به نحوی ارائه‌دهنده سبک بنان است. در سالیان دور دیلمی تصنیفی را که می‌خواند کاملاً بیان‌کننده همان حال و هوای بنان بود. اما در این اثر خیلی ایشان در آن فضا سیر نمی‌کردند! این نظر شما بود یا دیلمی؟
- تعمدی در این مسئله نبود. چندان این مسئله برای من مهم نوبد. اما خود آقای دیلمی را نمی‌دانم.

دو آهنگ هم در این آلبوم خود ساختید. یک اهنگ هم آقای دیلمی ساختند. تعمدی بود که به سبک گلهایی آهنگ بسازید!
- مسلماً وقتی آهنگی در آلبوم عرضه میشود که عمدتاً گلهایی است آهنگ و تنظیم آن ساختاری گلهایی به خود می‌گیرد. من سعی کردم که تصانیف را متناسب با فضای کار بسازم. به نوعی همگونی در اثر به وجود بیاورم. البته در آهنگ تو مرو در این مجوعه کمی از این فضا فاصله گرفتم. البته فاصله زیاد نیست!

آهنگی هم روی شعر فریدون مشیری در این اثر ساخته شده که پیام وطن نام دارد.
- بله. من این شعر پیشتر از ارشاد مجوز گرفتم و آقای دیلمی ملودی بر روی این آهنگ ساختند که من آن را تنظیم کردم. 

درباره ارکستر بگویید!
-  ارکستر این آلبوم عمدتاً ارکستر بزرگ است. البته قطعه تو مرو ارکستر زهی و تیمپانی است.

همزمان با انتشار مرغ حق، گویا اثری هم به همراهی استاد شجریان به نام آه باران در همین حال و هوا در دست انتشار دارید!
- درست است. در این اثر هم دو  سه اثر گلهایی بازسازی شده است. در این اثر کاری از استاد شجریان بر روی شعری از استاد مشیری  به نام آه باران است که من آن را تنظیم کردم و عمدتاً مقدمه‌هایی هم برای هر کدام از این آثار نوشتم. این اثر هم ارکستر بزرگ است. 

آثار گلهایی به چه صورت است!
- یکی از این آثار از مرتضی محجوبی است. همان نوای نی، روی شعری از رهی معیری و آهنگ دیگر از حسین یاحقی به نام دیدی ای مه که ناگه رمیدی و رفتی باز از رهی معیری هر دو اثر هم قبلاً آقای بنان اجرا کرده بودند.

آهنگ آقای شجریان به صورت گلهایی ساخته شده است؟
- بله. به صورت گلهایی ساخت و خود من هم متناسب با فضای گلهایی آن را تنظیم کردم.

۱- این مصاحبه در روزنامه‌‎ی "اعتمادملی" مورخ دوشنبه ۲۴ فروردین ۸۸ به چاپ رسید که در اینجا نسخه‌ی کامل آن را خواهید خواند. (لینک مصاحبه در روزنامه اعتماد - PDF +)

۲- در همین زمینه بخوانید:
- آلبوم موسیقی «مرغ حق» با صدای کــاوه دیلمــی منتشر شد +
- «آه باران» اثری از استاد شجریان، به‌یاد بزرگان، منتشر شد +

۳- در قسمت "موسیقی زمینه" می‌توانید تصنیف «مرغ حق» را با صدای «کاوه دیلمی» و تنظیم «مزدا انصاری» بشنوید.

نوشته شده توسط علیرضا در چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388 |